Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Ankara

Dinleme · Netlik · Tutarlılık

Doğru İletişim İçin Ankara Çocuk Psikiyatri Doktorları Ailelere Ne Tavsiye Ediyor?

İletişimde amaç çocuğu her durumda ikna etmek değil; onun deneyimini anlamak, yetişkinin sınırını açık biçimde belirtmek ve anlaşmazlığı ilişkiye zarar vermeden yönetebilmektir.

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara çocuk ve ergen psikiyatristi

Konuşmak için doğru zamanı seçin

Öfkenin zirvesinde yapılan uzun açıklamalar çoğu zaman duyulmaz. Önce sakinleşmeye alan açıp konuyu daha sonra ele almak, kaçınmak değil konuşmanın verimini artırmaktır.

Çözüm vermeden önce anladığınızı gösterin

“Üzülme” veya “bir şey olmaz” yerine çocuğun yaşadığı duyguyu kısa biçimde yansıtın. Ardından çözüm isteyip istemediğini sormak, özellikle ergenlerde iş birliğini artırabilir.

Çocuk anlatırken telefonla ilgilenmemek, göz hizasına yaklaşmak ve sözünü tamamlamamak da mesajın parçasıdır. İletişimin yalnız kelimelerden oluşmadığını hatırlamak, özellikle küçük çocuklarda güveni güçlendirir.

Çocukla güvenli aile iletişimini temsil eden görsel
Çocuğun yaşamındaki değişimler; yaş, gelişim, aile ve okul koşullarıyla birlikte değerlendirilir.

Kişiliği değil davranışı konuşun

“Tembelsin” yerine ödevin hangi bölümünde zorlandığını tarif etmek değiştirilebilir bir hedef oluşturur. Etiketleyici ifadeler utancı ve savunmayı büyütür; sorunun nedenini anlamayı zorlaştırır.

Olumlu davranışı genel övgüyle değil somut biçimde fark edin: “Hatırlatmadan çantanı hazırladığını gördüm.” Bu yaklaşım çocuğun hangi davranışı tekrar edebileceğini anlamasını kolaylaştırır.

Az sayıda uygulanabilir kural belirleyin

Kuralın ne olduğu, neden gerekli olduğu ve uyulmadığında ne olacağı sakin zamanda konuşulmalıdır. Sonuç davranışla ilişkili, kısa süreli ve önceden bilinir olmalıdır.

Kuralın uygulanabilmesi için günlük rutinle uyumlu olması gerekir. Çok sayıda değişikliği aynı anda istemek yerine aile için en önemli bir veya iki alandan başlamak devamlılığı artırır.

Ebeveynler arasındaki farklılığı çocuğun önünde yarışa çevirmeyin

Yetişkinler aynı cümleleri kullanmak zorunda değildir; güvenlik ve temel sorumluluklarda ortak yaklaşım önemlidir. Karar ayrılığı çocuğun arabulucu olacağı biçimde yaşanmamalıdır.

Tekrarlayan kopuklukta altta yatan durumu değerlendirin

İletişimdeki bozulmaya okul reddi, uyku değişimi, yoğun öfke veya sosyal çekilme eşlik ediyorsa psikiyatrik değerlendirme gerekebilir. Aile terapisi iletişim döngülerini çalışmak için seçeneklerden biridir.

Uzman seçiminde iletişim biçimini de gözlemleyin

Ailenin sorularına açıklıkla yanıt verilmesi, çocuğun sözünün duyulması ve planın gerekçesinin anlaşılır olması klinik iş birliğinin önemli parçalarıdır.

Yararlanılan kaynaklar

  1. AACAP — When to Seek Help for Your Child
  2. National Institute of Mental Health — Child and Adolescent Mental Health
  3. NICE — Social, emotional and mental wellbeing in schools
Uzm. Dr. Emine Taşyürek

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı. Ankara çocuk psikiyatri doktorları alanındaki değerlendirme; çocuğun yaşı, gelişim öyküsü, aile ve okul gözlemleriyle birlikte bireyselleştirilir. Bu metin tanı veya kişisel tedavi önerisinin yerini tutmaz.